Giác mạc chóp là gì
Bình thường, giác mạc có dạng vòm đều. Ở giác mạc chóp, một vùng giác mạc mỏng dần và phồng ra phía trước, thường lệch xuống dưới trung tâm. Bề mặt không còn đều khiến ánh sáng hội tụ lệch, gây loạn thị không đều mà kính gọng khó chỉnh hết. Bệnh thường bắt đầu ở tuổi thiếu niên hoặc thanh niên và có thể tiến triển trong nhiều năm, thường ở cả hai mắt nhưng mức độ khác nhau.
Nguyên nhân và ai dễ bị
Nguyên nhân chưa được hiểu đầy đủ, có sự kết hợp của cơ địa và môi trường. Theo đồng thuận quốc tế về giác mạc chóp (Gomes và cộng sự, 2015), dụi mắt nhiều là yếu tố liên quan đáng chú ý, và người có cơ địa dị ứng, viêm kết mạc dị ứng hay có người thân bị bệnh cũng cần được để ý hơn.
Dấu hiệu
Nhìn mờ và méo, nhìn một thành nhiều hình, chói sáng về đêm, loạn thị tăng nhanh, phải đổi kính nhiều lần mà vẫn không rõ. Ở giai đoạn sớm, thị lực có thể còn tốt, nên bản đồ giác mạc là cách phát hiện quan trọng.
Có nguy hiểm không
Giác mạcchóp hiếm khi gây mù hoàn toàn, nhưng có thể làm giảm thị lực đáng kể nếu tiến triển mà không được theo dõi. Hiếm khi, giác mạc phù đột ngột gây mờ và đau, cần khám ngay. Theo dõi đều giúp phát hiện khi bệnh tiến triển để can thiệp kịp thời.
Điều trị
- Ngừng dụi mắt và điều trị dị ứng nếu có, là bước nền tảng.
- Liên kết chéo giác mạc (cross-linking) giúp giác mạc cứng hơn, làm chậm hoặc ngừng tiến triển. Trong thử nghiệm ngẫu nhiên ở Mỹ trên 205 mắt (Hersh và cộng sự, 2017), độ dốc lớn nhất của giác mạc giảm sau một năm ở nhóm được điều trị, trong khi nhóm đối chứng tiếp tục xấu đi. Cross-linking không làm giác mạc hết chóp; khi cần, bác sĩ sẽ tư vấn nơi thực hiện.
- Kính tiếp xúc cứng thấm khí hoặc kính củng mạc tạo một bề mặt quang học đều phía trước giác mạc, giúp nhiều người nhìn rõ hơn hẳn so với kính gọng.
- Ghép giác mạc dành cho trường hợp nặng khi các cách khác không còn đủ.
Kính tiếp xúc cho giác mạc chóp
Lắp kính cho giác mạc chóp cần đo bản đồ giác mạc (và bản đồ củng mạc khi dùng kính củng mạc), thử kính và theo dõi đều, vì giác mạc có thể thay đổi theo thời gian. Phòng khám Mắt Minh Anh có hệ thống chụp bản đồ giác mạc và bản đồ củng mạc để thiết kế kính chuyên biệt. Thông tin về các loại kính có trong bài Kính tiếp xúc. Nếu bạn còn băn khoăn, cứ nhắn cho chúng mình nhé.
Câu hỏi thường gặp
Giác mạc chóp có chữa được không?
Hiện chưa làm giác mạc trở lại bình thường được, nhưng có thể làm chậm hoặc ngừng tiến triển bằng liên kết chéo giác mạc, và giúp nhìn rõ bằng kính tiếp xúc cứng hoặc kính củng mạc.
Giác mạc chóp có nguy hiểm không?
Hiếm khi gây mù hoàn toàn, nhưng có thể làm giảm thị lực đáng kể nếu tiến triển mà không được theo dõi. Phát hiện sớm giúp có thêm lựa chọn để giữ thị lực.
Giác mạc chóp có đeo kính áp tròng được không?
Được, và thường cho thị lực tốt hơn kính gọng. Kính tiếp xúc cứng thấm khí hoặc kính củng mạc cần được đo và lắp riêng cho từng mắt.
Nguyên nhân giác mạc chóp là gì?
Chưa được hiểu đầy đủ; dụi mắt nhiều, cơ địa dị ứng và yếu tố gia đình là những yếu tố liên quan đáng chú ý.
