Điều tiết là gì và vì sao làm sai kết quả đo
Điều tiết là khả năng mắt tự thay đổi tiêu cự để nhìn rõ ở gần, giống như máy ảnh tự lấy nét. Ở trẻ em, điều tiết rất mạnh và có thể hoạt động cả khi con đang nhìn xa trong lúc đo. Khi đó, mắt cận có thể đo ra cận nhiều hơn thật, và mắt viễn có thể bị "che" đi. Nếu cấp kính theo kết quả này, con có thể đeo kính cao hơn mức cần thiết, hoặc bỏ sót viễn thị và loạn thị.
Theo định nghĩa của Viện Cận thị Quốc tế (IMI), độ cận được tính khi điều tiết của mắt đã được thả lỏng. Nhỏ thuốc liệt điều tiết là cách đáng tin cậy nhất để làm việc đó ở trẻ em, và cũng là chuẩn được dùng trong các nghiên cứu về khúc xạ.
Khi nào cần nhỏ thuốc
Không phải lần khám nào cũng cần. Bác sĩ hoặc chuyên gia khúc xạ thường chỉ định khi:
- Con khám mắt lần đầu, hoặc lâu chưa khám.
- Nghi con bị viễn thị, lác hoặc nhược thị.
- Kết quả đo không ổn định giữa các lần, hoặc không khớp với thị lực của con.
- Con đang hoặc sắp tham gia kiểm soát cận thị, cần biết đúng độ để theo dõi.
Quy trình tại phòng khám
Con được nhỏ thuốc vào mỗi mắt, có thể nhỏ thêm lần nữa sau vài phút tùy loại thuốc. Sau đó con chờ cho thuốc có tác dụng, thường khoảng 30 đến 45 phút tùy loại thuốc, rồi được đo lại khúc xạ. Trong lúc chờ, con có thể ngồi chơi ở khu chờ. Thuốc có thể hơi cay khi mới nhỏ, cảm giác này hết sau vài giây.
Sau khi nhỏ con sẽ thấy gì
Đồng tử của con sẽ giãn to hơn, nên con thấy chói khi ra nắng, và nhìn gần, đọc chữ sẽ mờ hơn bình thường. Tác dụng kéo dài vài giờ, có khi đến hết ngày tùy loại thuốc, rồi tự hết mà không để lại ảnh hưởng. Bố mẹ có thể cho con đội mũ hoặc đeo kính râm, và sắp xếp để con không phải đọc, viết nhiều trong buổi đó.
Có an toàn không
Thuốc liệt điều tiết được dùng rộng rãi khi khám mắt cho trẻ và an toàn khi dùng theo chỉ định. Tác dụng phụ toàn thân như đỏ mặt, sốt nhẹ, khô miệng hay bứt rứt rất hiếm gặp và thường tự hết. Bố mẹ nên báo trước nếu con từng phản ứng với thuốc nhỏ mắt, hoặc có bệnh lý tim mạch, thần kinh. Liên hệ phòng khám nếu sau khi nhỏ con có biểu hiện bất thường. Thông tin về các bước khám khúc xạ có trong bài Đo khúc xạ mắt. Nếu bố mẹ còn băn khoăn, cứ nhắn cho chúng mình nhé.
Câu hỏi thường gặp
Nhỏ thuốc liệt điều tiết để làm gì?
Để thư giãn tạm thời cơ điều tiết, giúp đo đúng độ kính thật của mắt trẻ, tránh cấp kính cận cao hơn mức cần hoặc bỏ sót viễn thị.
Thuốc liệt điều tiết bao lâu thì hết tác dụng?
Thường vài ngày có khi đến một tuần tùy loại thuốc. Trong thời gian này con chói và nhìn gần mờ, sau đó tự hết.
Nhỏ thuốc liệt điều tiết có hại mắt không?
Thuốc an toàn khi dùng theo chỉ định. Tác dụng phụ toàn thân rất hiếm; bố mẹ nên báo trước tiền sử dị ứng thuốc hoặc bệnh lý tim mạch, thần kinh của con.
Lần khám nào cũng phải nhỏ thuốc không?
Không. Bác sĩ chỉ định khi cần biết chính xác độ thật, ví dụ lần khám đầu, nghi viễn thị hoặc lác, hoặc khi theo dõi kiểm soát cận thị.