Phòng khám Mắt Minh Anh

Kiến thức về mắt

Cận thị giả ở trẻ em: là gì, phân biệt với cận thật thế nào

Tác giả: NCS. ThS. KXNK Trần Minh Anh. Cập nhật 19/11/2026.

Cận thị giả là khi đo mắt không nhỏ thuốc thấy cận, nhưng khi cơ điều tiết được thả lỏng bằng thuốc liệt điều tiết thì mắt không cận, hoặc cận ít hơn nhiều. Nguyên nhân là cơ điều tiết bên trong mắt co lại, thường gặp ở trẻ vì trẻ điều tiết rất mạnh. Một nghiên cứu lớn ở Trung Quốc ghi nhận khoảng một phần tư trẻ 6 tuổi có cận thị giả theo cách đo này. Cách phân biệt đáng tin cậy là đo khúc xạ có nhỏ thuốc liệt điều tiết, trước khi quyết định con có cần kính cận hay không.

Cận thị giả là gì

Bên trong mắt có một cơ nhỏ gọi là cơ điều tiết. Khi con nhìn gần, cơ này co lại để thể thủy tinh phồng lên và hình ảnh ở gần trở nên rõ. Mắt trẻ điều tiết rất mạnh, và đôi khi cơ này vẫn co lại cả khi con nhìn xa hoặc khi đang được đo mắt. Lúc đó máy đo đọc ra cận, dù nhãn cầu của con không dài ra và mắt thật ra không cận. Hiện tượng đó thường được gọi là cận thị giả.

Cận thị giả có hay gặp không

Khá hay gặp ở trẻ. Nghiên cứu mắt trẻ em An Dương ở Trung Quốc (Kang và cộng sự, 2021) đo hàng nghìn trẻ trước và sau khi nhỏ thuốc liệt điều tiết. Theo định nghĩa của nghiên cứu, đo trước thuốc thấy cận nhưng sau thuốc không còn cận, khoảng 24% trẻ 6 tuổi và 19% trẻ 13 tuổi có cận thị giả. Điều đó cũng cho thấy nếu chỉ đo không nhỏ thuốc, rất nhiều trẻ có thể bị đánh giá là cận trong khi không phải.

Phân biệt cận giả với cận thật thế nào

Cách đáng tin cậy là đo khúc xạ có nhỏ thuốc liệt điều tiết. Thuốc làm cơ điều tiết thả lỏng tạm thời, nên số đo sau khi thuốc ngấm phản ánh đúng khúc xạ thật của mắt. Các nhà nghiên cứu về cận thị coi đây là chuẩn khi đo khúc xạ ở trẻ (Morgan và cộng sự, 2015). Đo trục nhãn cầu cũng giúp ích: ở mắt cận thật, nhãn cầu thường dài hơn so với tuổi.

Vì sao phân biệt lại quan trọng

Nếu chỉ dựa vào số đo không nhỏ thuốc, một bạn không cận có thể được cắt kính cận, hoặc một bạn đang cận ít được cắt kính cao số hơn độ thật. Kính sai số làm con nhìn không thoải mái, nhanh mỏi mắt, và bố mẹ cũng mất đi cái mốc đúng để theo dõi về sau. Đây là lý do chúng mình đo có nhỏ thuốc ở lần khám đầu và khi số đo thay đổi bất thường.

Cận thị giả có thành cận thật không

Cận thị giả là một tình trạng của cơ điều tiết, không phải nhãn cầu dài ra. Tuy vậy, trong nghiên cứu An Dương, sau một năm có khoảng 16% trẻ 6 tuổi và 11% trẻ 13 tuổi có cận thị giả đã chuyển thành cận thật. Vì vậy, bạn nhỏ có cận thị giả không cần kính cận nhưng nên được hẹn khám lại, và bố mẹ nên giúp con giữ thói quen nhìn gần hợp lý và có thời gian ở ngoài trời mỗi ngày.

Con có dấu hiệu gì

Trẻ có cận thị giả có thể kêu nhìn xa lúc rõ lúc mờ, mỏi mắt hoặc đau đầu sau khi học, nhìn mờ hơn vào cuối ngày. Những dấu hiệu này cũng gặp ở cận thật hay mỏi mắt do nguyên nhân khác, nên cần khám để biết.

Khám phân biệt tại Mắt Minh Anh

Với các bạn nhỏ, chúng mình đo khúc xạ trước và sau khi nhỏ thuốc liệt điều tiết, đo trục nhãn cầu khi cần, rồi mới kết luận con có cận hay không và có cần kính hay không. Nếu con vừa được báo cận ở một lần đo nhanh và bố mẹ muốn kiểm tra kỹ, cứ nhắn cho chúng mình nhé.

Câu hỏi thường gặp

Cận thị giả là gì?

Là khi đo mắt không nhỏ thuốc thấy cận, nhưng sau khi nhỏ thuốc liệt điều tiết thì mắt không cận hoặc cận ít hơn nhiều. Nguyên nhân là cơ điều tiết trong mắt co lại khi đo.

Làm sao biết con bị cận giả hay cận thật?

Đo khúc xạ có nhỏ thuốc liệt điều tiết. Nếu sau khi thuốc ngấm mắt vẫn cận thì là cận thật; nếu hết cận hoặc giảm nhiều thì là cận giả.

Cận thị giả có cần đeo kính không?

Thường không cần kính cận. Con nên được hẹn khám lại, giữ thói quen nhìn gần hợp lý và có thời gian ngoài trời mỗi ngày.

Cận thị giả có thành cận thật không?

Có thể. Một nghiên cứu ghi nhận sau một năm khoảng 11 đến 16% trẻ có cận thị giả đã chuyển thành cận thật, nên cần theo dõi.

Nếu bạn còn băn khoăn về đôi mắt của mình hoặc của con, cứ nhắn cho chúng mình. Phòng khám ở 562 Kim Giang, Phường Thanh Liệt, Hà Nội; hotline 0378 900 168, Zalo OA.

Đặt lịch khám
Trần Minh Anh
NCS. ThS. KXNK Trần Minh Anh
Chuyên gia Khúc xạ nhãn khoa. Thạc sĩ Khúc xạ nhãn khoa lâm sàng (Đại học Melbourne, Úc), nghiên cứu sinh Y khoa (Đại học Tây Úc), tham gia giảng dạy tại Trường Đại học Y Hà Nội. Đội ngũ chuyên môn

Tài liệu tham khảo

  1. Kang MT và cộng sự (2021). Prevalence and risk factors of pseudomyopia in a Chinese children population: the Anyang Childhood Eye Study. British Journal of Ophthalmology 105(9):1216.
  2. Morgan IG và cộng sự (2015). Cycloplegic refraction is the gold standard for epidemiological studies. Acta Ophthalmologica 93(6):581-585.

Bài viết mang tính thông tin, không thay thế việc thăm khám trực tiếp. Mỗi trường hợp cần được khám và tư vấn riêng.